tel. (22) 778-26-00

  fax. (22) 779-09-99
Historia


Historia szpitala

W 2010 roku Szpital Powiatowy w Otwocku obchodził swoje 70-lecie.

Historia jego powstania nie ma precedensu. Swe istnienie zawdzięcza odwadze i sprytowi jednego człowieka - dr Pawła Martyszewskiego. Kiedy jesienią 1939 roku zlikwidowana została większość żydowskich placówek leczniczych, sąsiadujących z prowadzonym przez niego Sanatorium Sejmikowym, dr. P. Martyszewski występuje do władz niemieckich ze śmiałym wnioskiem o pilne powołanie Szpitala Powiatowego w Otwocku. Jest on niezbędny - jak argumentuje - dla uniknięcia wybuchu epidemii chorób zakaźnych, a szczególnie tyfusu plamistego.

Ryzykowna gra kończy się sukcesem. Ówczesny starosta powiatowy warszawski Rupprecht, w imieniu władz Generalnej Gubernii, wydaje w 1940 r. akt powołania Szpitala Powiatowego, choć było oczywiste, że będzie on służył przede wszystkim Polakom.

STWORZENIE ODDZIAŁÓW

Mając w kieszeni akt powołania,  dr Paweł Martyszewski przystąpił natychmiast do dzieła. Po kilku miesiącach - co graniczyło wówczas z cudem - Szpital Powiatowy, obejmował - oprócz istniejącego Sanatorium Sejmikowego przy ul. Samorządowej 18:

  • Oddział Gruźliczy z ordynatorem dr Wandą Stankiewicz-Tybowską
  • Obiekty pożydowskie: po przeciwnej stronie ulicy, pensjonat Wachmana pod Nr 21, Oddział Zakaźny, z ordynatorem dr Czesławem Wrzesińskim; drewniane pawilony Sanatorium Haszachefes- Pomoc, przy Emilii Plater 5, Oddział Wewnętrzny, którego ordynatorem był również dr Czesław Wrzesiński oraz Sanatorium dr Krukowskiego przy ul. Słowackiego 11 (obecne Liceum)

Powstały również oddziały:

  • chirurgiczny z ordynatorem dr Andrzejem Trojanowskim i Stanisławem Oraczem,
  • położniczy z ordynatorem - dr Aleksandrem Ostrowskim
  • i inne.

Ulicę Emilii Plater, od Goldflama do Samorządowej, włączono w teren szpitala z wjazdem od Samorządowej - brama w bramę z Sejmikowym.

TAJNE ŻYCIE SZPIATALA

Poza niesieniem pomocy medycznej, pod szyldem Szpitala Powiatowego w Otwocku toczyło się wartkim nurtem i w najwyższej konspiracji tajne życie Polskiego Państwa Podziemnego. Kierował nim dr Paweł Martyszewski - płk. Wojska Polskiego w stanie spoczynku.

W szpitalu znalazła miejsce postoju Komenda Rejonowa A.K. z komórką nasłuchu radiowego, a sam dr Martuszewski pełnił funkcję szefa sanitarnego VII Obwodu A.K. Ukrywało się tu wielu ludzi tropionych przez gestapo, zaangażowanych czynnie w walkę o niepodległy byt Państwa Polskiego. Znalazło azyl, zdołało przetrwać okupacje i uratować się od zagłady wielu Żydów.

W sytuacji szczególnego zagrożenia ze strony Niemców, na wejściu do Szpitala i na ogrodzeniu pojawiały się tabliczki z napisem: Seuchengefahr! Flackentyphus! - Niebezpieczeństwo zarazy! Tyfus Plamisty!

Po zajęciu Otwocka przez wojska sowieckie 30 lipca 1944 r. i wprowadzeniu wojskowych rządów w tym przyfrontowym mieście przez komendanta miasta majora Aisina, Szpital Powiatowy z dyrektorem dr Pawłem Martyszewskim nadal trwał na posterunku.

Mimo ciężkich warunków bytowych i presji psychologicznej ratował życie poszkodowanym w wyniku ostrzału artyleryjskiego zza Wisły, był azylem dla rannych powstańców, przerzucanych nocami przez Wisłę z Warszawy, żołnierzy rozbrojonej podstępnie 27 Dywizji Wołyńskiej A.K. i innych poszukiwanych i tropionych przez NKWD Polaków.

Po nagłej śmierci dr Pawła Martyszewskiego, 31 grudnia 1944 r. szpitalem kierował dr Stanisław Oracz. Po 20 latach Szpital przeniósł się do nowego gmachu przy ul. Batorego 44.

 

Dr Paweł Martyszewski

Dr Paweł Martyszewski

Urodził się 9 listopada 1886 roku  w Rydze, do gimnazjum uczęszczał  w Suwałkach, ale maturę otrzymuje w 1904 roku w Omsku na Syberii. Studia chemiczne podejmuje na Politechnice Kijowskiej. Za działalność niepodległościową zostaje z niej wydalony. W 1905 roku rozpoczyna studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, kontynuuje je na Uniwersytecie Wiedeńskim, gdzie w roku 1919 otrzymuje dyplom doktora wszechnauk medycznych. Osiada  w Trokach na Litwie w pobliżu rodzinnego majątku Adampol.

Po wybuchu I wojny światowej zostaje zmobilizowany i skierowany do Tuły jako lekarz armii carskiej. Wyłamuje się. Jedzie do Petersburga, a następnie do Kijowa, gdzie pracuje w Polskim Towarzystwie Pomocy Ofiarom Wojny i w Polskim Czerwonym Krzyżu. Dla ratowania życia chorej żony przenosi się do Jałty na Krym i staje na czele sanatoriów przeciwgruźliczych. W Jałcie spotyka dr. Władysława Czaplickiego - zasłużonego pioniera i twórcę uzdrowiska w Otwocku, ewakuowanego wraz z rodziną do Rosji. Ten usilnie namawia go do przybycia po wojnie do Otwocka.

Po śmierci żony i zakończeniu wojny dr Martyszewski wraca do wolnej już Polski i wstępuje jako ochotnik do Wojska Polskiego. W randze kapitana zostaje dowódcą szpitala wojskowego "Wilno", a po wojnie polsko-bolszewickiej - w stopniu podpułkownika - demobilizuje się  5 sierpnia 1921 roku i rozpoczyna "służbę cywilną".

Zostaje dyrektorem sanatorium dla chorych piersiowych w Rudce k. Mińska Mazowieckiego, a w 1924 r. przenosi się do - tak zachwalanego przez dr. Czaplickiego - Otwocka, gdzie wkrótce zostaje mianowany dyrektorem budowanego przez Sejmik Warszawski nowoczesnego Sanatorium "Sejmikowego".

Za liczne i wszechstronne zasługi w pracach publicznych, na polu społecznym, w zapobieganiu i organizowaniu walki z gruźlicą - ówczesną śmiercionośną epidemią - dr Paweł Martyszewski zostaje zaliczony przez Prezydenta RP, dekretem z dnia 11 listopada 1937 roku, w poczet Kawalerów Orderu Odrodzenia Polski i odznaczony Krzyżem Kawalerskim tego Orderu. Dalsze koleje Jego życia są już ściśle powiązane z historią naszego szpitala (patrz obok).

   
   
Powiatowe Centrum Zdrowia w Otwocku
PCZ Otwock © Copyright 2012